لغت نامه دهخدا حرف ا (الف)

آقاي نادر ضرابيان سرپرست گروه كوهنوردي لواسان تابستان سال 1386 طي بازديدي كه از شهر دامغان داشتند به طور اتفاقي در بروشوري كه در مسجد تاريخانه توسط ميراث فرهنگي دامغان براي گردشگران چاپ شده بود، از وجود اين اثر زيبا مطلع و پي گير مكان آن شدند ولي در آن زمان حتي ميراث فرهنگي منطقه از مكان دقيق آن اطلاعي نداشت فقط مشخص شد تصاوير توسط يكي از معلمين درس جغرافيا مدارس شهر دامغان گرفته شده است. این مسجد در روستای مهوید در شهرستان فردوس قرار دارد.

شاید جالب باشد بدانید که این شهر باستانی نیز همچون نقش رستم و نقش رجب در جهت شمال تخت جمشید قرار گرفته است و از این بنای نامآشنا تنها به اندازۀ ۷ کیلومتر فاصله دارد. طیف زیبای رنگ آب چشمه و پلکانی بودن آن، مناظر زیبایی را در پیش چشم گردشگران نمایش میدهد که خلق آن توسط ماهرترین نقاشان نیز ممکن نیست. از جمله اینکه گفته میشود احتمال دارد این بنا معبد آناهیتا بوده باشد یا اینکه ممکن است این اتاقک کوچک در گذشته تقویمی آفتابی بوده باشد. در ارتفاع ۲ هزار و ۶۵ متری از سطح دریا، هفت هزار نفر از مردم ایران را در خود جای داده و آب و هوای دلانگیز و سحر کنندهاش، هر گردشگر و طبیعت دوستی را مهار خود میکند.قلات، از جمله از روستاهای هدف گردشگری کشور و فارس بوده و بهلحاظ تاریخی صاحب قدمتی چندهزار ساله است.

یورشهای مداوم ۴۶ ساله قومآشور به سرزمین ماد که سبب ویرانی شهرها و شهرکها شد. شهر شیراز مخصوصاً در قرون هفتم و هشتم هجری قمری یکی از مهمترین مراکز علم و ادب این سرزمین محسوب میشده و بزرگترین افراد تاریخ را در آغوش خود پرورش داده است. طبیعت بکر، زیبا و خدادادی در سرزمین مهرورزان کردستانی موهبتی الهی برای جذب گردشگران به این خطه از ایران بزرگ است. در حال حاضر نیز این محدوده مهمترین راه ارتباطی استان فارس با مناطق داخلی فلات ایران به شمار میرود.

روستای تاریخی قلات از توابع بخش مرکزی شهرستان شیراز بهشمار میرود که در ۱۵ کیلومتری شمال غرب شیراز است. آسیابهای آبی، گورستان قلات و نوع حجاری و حکاکی سنگهای آن، بازار قدیمی و سنگ فرش شده، قلعه قزل ارسلان و دیگر جاذبههای گردشگری روستای قلات در زمره ثروتهای طبیعی و تاریخی روستا به شمار میروند. علیرضا بصیری با تاکید بر اینکه رها سازی حقابه سد چشمه عاشق نی ریز از دومین روز تیرماه امسال آغاز شده، اظهار کرد: عملیات رها سازی حقابه سد چشمه عاشق از دوم تیر و با خروج ۳۵۹ لیتردر ثانیه و در مدت ۸۳ روز انجام میشود.

تفرجگاههای معروف شب شتری و چشمه انجیری که در فصول بهار و تابستان با سرسبزی و طراوت جلوه خاصی مییابند، گردشگران بسیاری به به سوی خود جلب میکنند. حواشی رودخانههای شب شتری و چشمه انجیری، با پوششی از گیاهان خودرو، گلهای وحشی و گیاهان دارویی بومادران، ختمی، آویشن، پونه، مرزه و … درباره مرحوم قزوینی نوشته اند که بسیاری از حواشی خود بر مباحث و مسائل حکمی و فلسفی را با الهامات غیبی و استمداد از نفوس زکیه ائمه طاهرین علیهم السلام مرقوم داشته است. دیوان به معنی جایگاه و محل قانون، عدالت و جای حل اختلافات و چون این دیوان خانه معروف گشته است این شهرستان با مساحتی معادل 4 هزار و 203 کیلومتر مربع در حدود 15 درصد از وسعت استان کردستان را به خود اختصاص داده است و وجود آثار باستانی بسیاری همچون غار کرفتو نشانگر وجود تمدن و حیات تا 2 هزار سال قبل از میلاد در این منطقه است.

در این منطقه خوش آب و هوا اماکن تاریخی و جاذبههای گردشگری بسیاری وجود دارد. البته در مورد این بنا و کاربری آن شکها و تردیدهای بسیار دیگری نیز وجود دارد. در سال 444 ه.ق که ناصرخسرو از اصفهان دیدار­میکند، دیگر اصفهان یک بارو داشته و یک شهر به­حساب میآمده نه دو شهرِ شهرستان و یهودیه و از شهر جی نیز دیگر اثری باقی نبوده­است. دارای خانههایی به صورت پلکانی است که در دامنه کوه به سمت ارتفاع کشیده شدهاند.خانهها را درختان بلندی در بر گرفته است بهطوریکه از فاصله بیش از یک کیلومتری، خانهها بهخوبی مشخص نیست، خانههایی که با سنگ، خشت، گل، گچ و چوب ساخته شده و سقف آنها مسطح بوده و بعضی یکطبقه و بعضا دو طبقه احداث شده است.موقعیت تفرجگاهی روستای قلات به رونق و آبادانی آن افزوده، بهطوری که در سالهای اخیر بناها و خانههای مدرنی در این روستا ساخته شده و سیمای قدیمی روستا را دگرگون کرده است.

شیره انگور، رب انار و آب غوره از دیگر فرآوردههای غذایی روستای قلات است.محصولاتی از قبیل گیوه، سبد دستباف، گره (ظرف بافته شده) دولک، مشک (که برای خنک نگه داشتن آب به کار میرود) و وسایل چوبی از جمله تولیدات صنایع دستی این روستاست. ۳- اهمیت یافتن اصفهان و پایتخت شدن آن موجب گردید كه شهرهای پیرامون آن از جمله كاشان كه بر سر راه های ری و خراسان قرار داشت آباد گردد و صنایع و بازرگانی آن رونق گیرد. حوضچه های طبیعی این آبشار بصورت طبیعی و پله ای آب را از سرچشمه آبشار به انتهای مسیر می رساند.

آبشارهای سه گانه روستای قلات که از میان صخرهها سرازیر میشود، از جاذبهها و زیباییهای طبیعی روستای قلات به شمار میآید. مردم روستای قلات در ایام ویژهای از سال مثل نوروز، سیزده به در و چهارشنبه سوری به جشن و شادی میپردازند. روستای قلات شیراز به ظاهر یک روستا و در حقیقت تکهای از بهشت است که روی زمین جا مانده، مانند هزاران تکهای که در اقصی نقاط ایران اسلامی. دیدنیهای اطراف شیراز مناطقی خوش آب و هوا و خوش منظره هستند.

چشمه آبگرم حمام ( ۲ ) در قسمت میانی روستا قرار گرفته است ، آب دارای ظاهری کاملاً شفاف بوده و بدلیل توقف در داخل مخزن سیمانی اثری از خروج گاز دیده نمی شود ، همچنین در اطراف چشمه مذکور رسوبات تراورتنی مشاهده نمی شود و بوی H2S این آب به مراتب کمتر از چشمه آبگرم حمام ( ۱ ) می باشد. لرد كرزن سیاستمدار انگلیسی كه در دوره قاجاریه شهر شیراز را دیده ، در كتاب «ایران و قضیه ایران» باغ جهاننما را این گونه توصیف كرده است:” در سمت دیگر جاده اصفهان به شیراز قدری بالاتر از حافظیه باغ جهاننما است كه درزمان كریم خان باغ وكیل نام داشت و در عهد فتحعلی شاه هنگامی كه او والی فارس بود اسمش را تغییر دادند و عمارتی تابستانی در آنجا ساختند، شامل محوطه محصور در حدود 200 یارد كه حالا چند درخت دارد و رو به خرابی است.

هر گوشۀ این شهر روایتکنندۀ عجیبترین حکایتهایی است که تاریخ در طول تمام این قرنها به خود دیده است. شهرستان سرعین که به داشتن چشمه های متعدد آبگرم معدنی مشهور است، در 28 کیلومتری غرب شهر اردبیل واقع شده است. خط الراسی که از اطراف دیواندره با ارتفاع تقریبی ۲۴۰۰ متر شروع و به سمت غرب و جنوب غربی کشیده می شود و با پیدایش کوه های بلندی مانند سولانه سخته، سلطان، دوبرا، قولی زلیخا و گاوه لان در نهایت به شاه نشین می رسد. در همان شروع داستان خط سر سیاسی داستان و ارادت نویسنده به این موضوع کاملا مشهود است.

این دسته از افراد بر این باور هستند که این بنا محل عبادت زرتشتیان بوده است و آتش مقدس را در آن روشن نگه میداشتهاند. همچنین در کنار این افراد صاحبنظران دیگری هستند که بیان میکنند این بنا میتواند محل مناسبی برای نگهداری اسناد وکتب مقدس زرتشتیان بوده باشد. بنا بر دستور اداره میراث فرهنگی وقت، کاوش جهت دو غار دیگر متوقف گردید و تاکنون تلاشی در این زمینه صورت نگرفته است. و آن اینکه : به گفته حافظ عمادالدین این واژه از دو جزء «ترک» و «ایمان» ترکیب یافته است. این شهر باستانی که بر اساس کاوشهای صورت گرفته، گفته میشود ۹۰ هکتار وسعت دارد یکی از وسیعترین و پهناورترین محوطههای باستانی ایرانی به شمار میرود.

این اثر برجسته و ارزشمند که یادگاری گرانقدر از ایران باستان به شمار میرود با نام نقش رجب شناخته میشود. یکی دیگر از دیدنیهای اطراف شیراز با نام شهر باستانی استخر یا تخت طاووس شناخته میشود. شهر شیراز برای تمام سلایق با تمام عقاید جذاب و دلکش است. پ.ن اول: سفر به مرودشت در حوالی شهر شیراز و دیدار از آثار باستانی بیمثالی که در این محدوده از گذشتههای بسیار دور بر جای باقی ماندهاند امکان سفر به ایران باستان را فراهم میآورند.

بنابراین هرچه فاصله از شهر مبدأ بیشتر باشد سفر جذابتر و دلپذیرتر خواهد بود. بنابراین شایعات مبنی بر خشک شدن آن ها بی اساس است. چشمههايي که در قسمت بالايي اين نوع دامنهها به وجود ميآيد، هنگام خشکي و بي آبي، خشک ميشود. باغهای سرسبز و وسیع میوه در داخل و اطراف روستا، به ویژه در بهار و تابستان فضای دلپذیری برای گردشگری به وجود میآورد. سنت مسافرتهاي ييلاقي در فصل تابستان كه براي استفاده از آب و هواي سالم و خنك و زيستن در طبيعت انجام ميگيرد، در ايران سابقهاي طولاني دارد.

به گزارش ایسنا، با بهره برداری از این طرح ۲۶۶ خانوار در مجموع ۷۹۸ نفر جمعیت از مزایای آب شرب سالم بهره مند شدند. تا کنون هنوز به طور قطع در مورد کاربرد این اتاقک سنگی سخنی به میان نیامده است. پس از آن باید مسیر جاده شوسه را دنبال کنید تا به چشمه برسید. اگر به ایران باستان علاقه دارید شهر ناب شیراز را برای سفر انتخاب کنید. اگر علاقمند به پرپایی کمپ هستید می توانید در اطراف روستا کمپ برپا کنید، اما برپایی کمپ در حوالی چشمه های باداب سورت ممنوع است، همچنین هنگام کمپینک باید دقت کنید تا در زمین های کشاورزی روستا چادر نزنید و به محصولات آنها آسیب نرسانید.

گردو، بادام، انگور، انجیر، انار، زردآلو، آلو و گوجه سبز از محصولات باغی و فرآوردههای لبنی مانند شیر، پنیر، کره و کشک نیز از محصولات دامی این روستاست. بعضی از گروههای ترکمن نیز در افغانستان ساکنند ، گروهی از ترکمن ها دریای خزر را دور زده و هم اکنون در ترکیه و عراق به سر می برند. دئمهلی تورکلرده قارا بویا هم اوجالیغی و قوتساللیغی، هم بؤیوکلوگو، و همده جهت و یؤن آنلامینا گلمیشدیر. دیدن این حجم از زیبایی سحرانگیز دیر هم شده است.

دیدگاهتان را بنویسید