تاریخ مشروطه ایران/۲ – ویکینبشته

این پارک جنگلی با طبیعتی دستنخورده و سرسبزی اعجابآور که مملو از انبوه درختان تناور و سربهفلککشیده و رودخانه و چشمههایی با آبی زلال، آبوهوایی مطبوع و بسیار خنک است، میتواند مقصد دلخواه هر دوستدار طبیعتی باشد. اهمـیت آن چند سال بعد، وقتی روشن گردید کـه یکقسمت بزرگ ارتش مقدونی با فیل های خویش از وادی مـیانـه اندوس و از طریق اراکوزیـا بـه پرشیـا مارش مـیکند کـه توسط جنرال مورد اعتماد الکساندر بنام کراتیروس رهبری مـیشود. آنـها علاقه نداشتند درقلمروی وسیع ایران شرقی و جنوب آسیـای مـیانـه دربین “بربریـان” زندگی نمایند کـه نمـیتوانستند حتی بـه یونانی صحبت کنند. ارسباران ناحیه کوهستانی وسیعی است در شمال استان آذربایجان شرقی، که از شمال کوه قوشا داغ در جنوب اهر تا رود ارسگسترده است.

این ذخیرهگاه زیستکره در کوهستانهای قفقازی ایران نزدیک مرز کشور با جمهوری آذربایجان و ارمنستان قرار دارد. جنگل در بخشهای شمالی آذربایجان شرقی واقع شده است و از دیدنیهای کلیبر به حساب میآید. دربهار329 ق م الکساندر و ارتش او ازنشیب های شمالی هندوکش بجلگه های بکتریـای قدیم سرازیرمـیشود. وضع درسرزمـین های “مسکون” افغانستان شمالی از آنچه درسرزمـینـهای شمال آمودریـا بوقوع مـیپیوندد کاملا فرق مـیکند، جائیکه الکساندربرای دوسال یک جنگ ویرانگر بمقابل حاکمان محلی وغارتگران سکائی از دشت های بامتدادپین را براه مـیاندازد. یکسال بعد والیـهای شرقی بازهم جنگی براه مـیاندازند، درون اینوقت یکجا با ایومـینیس بمقابل انتیگونوس مقدونی؛ درجنگ پاریتاسینی (ایران غربی)، والیـان اراکوزیـا، ارییـا و درنگیـانا، بکتریـا و وادی کابل تماما متحد مـیشوند که تا مقام خویش را حفظ نمایند.

با وجودیکه اوکسیـارتیس، ایومنیس را بمقابل انتیگونوس کمک کرده بود، موقعیت او چنان قوی مـیباشد کـه هیچنمـیتواند او را برکنار سازد. وقتی والیـان شرقی شکست خورده و انتیگونوس بحیث فاتح بیرون مـیآید، ادعای حاکمـیت عمومـی نموده و یکتعداد والیـان جدید درون شرق تعین مـیکند. لذا قبل ازاینکه سیلیوکارخود را درون شرق بپایـان رساند، او حتما به غرب برگردد. معاون محیط زیست طبیعی سازمان محیط زیست با اشاره به بازدید خود از مناطق دچار حریق تاکید کرد: طی بازدیدی که صبح از منطقه داشتم مشخص شده است که اراضی دچار حریق بیشتر زیراشکوب بوده است و درختان هم کمتر از ۳۰ درصد آسیب دیدهاند، البته در رویشگاههای ارس، درختان صدمه جدی دیدهاند.

کولهپشتی خود را بردارید و بندهای کفشتان را محکم ببنیدید و با ما همسفر کوههای خوشقدوقامت مرزی در منطقه شوید تا به قلعه بابک برویم. تراکم شاخ و برگ درختان در این مناطق به حدی است که با شروع باران، ده دقیقه طول میکشد تا آب به زمین برسد. رنگ این نوع دلفین به خاطر آبی که در ان زندگی میکند و غذایی که میخورد صورتی است، اما عجیبترین حیوانی که در جنگلهای آمازون به چشم میخورد، ماناتی یا همان گاو دریایی است که میتواند نیم تن وزن داشته باشد و قدش به 3 متر هم برسد.

در این سفر او بود که گفته میشد شصت و هشت تن را همراه میداشت. باینترتیب سیلیو(که سیلیونیکاتور”پیروزمند” گفته مـیشود) و پسرش انتیو(سوتر “ناجی” گفته مـیشود) بخصوص از نگاه قرابت درون امورات ایران شرقی سهیم مـی شوند. بهنگام مرگ الکساندربزرگ دربابلیون درجون 323 ق م یک سلسله جنگها دربین دیـادوکوی بوقوع مـی پیوندد: جنرالان و مقامات عالی ارتش الکساندرکه ادعای مـیراث الکساندر را داشتند. اوساختارسیـاسی ولایـات شرقی را درک نموده، والیـان مقررکرده و پالیسی الکساندر یعنی مستقرساختن یونانیـها، مقدونیـها وسایرین را درشـهرهای سبک – یونانی دوباره تقویـه مـید.

راه عبور مسدود، چشم انداز درهای بیته پر برف و یخ، معبر بازگشت همان پل معروف که هنوز از وحشت او طپیدن دل ما آرام نگرفته، به این زودی از آن پل اگر دوباره بگذریم ارادهٔ ما قادر تحریک اقدام نمیشود… دراینجا، درتقاطع دریـا های پنجشیر وغوربند نزدیک چاریکار فعلی، الکساندر دوباره مرکز کاپیسا (الکساندریـه ققفاز یـا اسکندریـه زیرقفقاز)، کاپیشا- کانیش کهنـه هخاان را بنیـاد مـینـهد. یکقسمت بزرگ فتوحات الکساندر درحال تخلیـه قرار داشت. این صومعه به سانسکریت، «ناوا ویهارا» نام داشت که معنی آن «صومعهٔ نو» است.

اگر نام آنـها درست گرفته شده باشد، دربرگیرندۀ واژه ایرانی “اسپ” بوده و شاید نشان دهندۀ اهمـیت اسپ به منظور اراکوزیـان و منشای سکائی آنـها باشد. این مـیتواند نشان دهد آنـها شاید اولادۀ سکائیـانی باشند کـه در اوایل هزارۀ اول ازطریق دهلیزهرات باین ساحه مـهاجرت کرده و برای سده ها خصوصیـات خود را نگهداشته اند. قوت گارنیزون بدون شک نشان دهندۀ اهمـیت ستراتژیک مرغزار(واحه) کندهاراست. مقدونیـها مدت زیـادی درون اراکوزیـا اقامت نمـیکنند، اما یک مقام یونانی بنام مـینون را با یک گارنیزون قوی 4 هزار پیـاده و 600 سوار درون آنجا مـیگذارند.

روستای خوشواش منطقه ای ییلاقی به حساب می آید لذا در روزهای گرم تابستان، شاهد هوایی بسیار خنک و دلنشین در منطقه هستیم اما از طرفی، طی روزهای سرد سال، روستای ییلاقی خوشواش آمل به منطقه ای سرد و با سرمای طاقت فرسا تبدیل خواهد شد. چنین گذاری میتواند پیامدهای چشمگیری برای بارشهای منطقهای و جهانی داشته باشد، چراکه جنگل های آمازون بین حالت گرمسیری بهطور بالقوه، اما خشک و ساوانایی در آینده، میتواند به سمت شمال تغییر مکان دهد و منجر به شرایط خالی شدن سبد نان و غذای آمریکای جنوبی و مناطق اصلی شهری شود. او این بنیاد را در بین رهبران مادها و سایرین شمال مییابد که حاکم ایشان بود.

دنیس اسچان، عضو هیأت علمی دانشگاه فدرال برزیل در این باره میگوید: «تقریبا در هر هفته یک شکل عجیب در این منطقه دیده میشود که دلیل به وجود آمدن آنها اثبات شنده است، بعضی از این اشکال دایرهای و برخی دیگر مربع یا مستطیل و برخی حتی چندضلعی هستند. یک ماهی خطرناک دیگر در آمازون، پیرانیا است که در گروه های بزرگ تجمع می کنند، هر چند تنها گونه های اندکی از آن ها به انسان ها حمله می کنند. در واقعیت، ماهی های پیرانا به طعمه های بزرگی مانند انسان یا کاپیبارا حمله نمی کنند، مگر این که منبع غذای آنها از قبل مرده باشد یا به شدت آسیب دیده و در حال مرگ باشد.

آناکونداها پیش از ان که طعمه خود را بطور کامل ببلعند، آن را خفه و خرد می کنند. غوریـها در1204 تحت معزالدین کـه پس از مرگ برادرش رهبر کامل غوریـها شده بود بواسطه قوتهای مشترک شاه خوارزم (خوارزمشاه) و قراختای شکست داده مـیشود. حاکمان محلی بکتریـا کـه بنام “هایپارش” یـاد مـیشدند توسط الکساندر(درمجموع) بنام سیلوگوس نامـیده شدند. معلوم نمـیشود کـه الکساندر مشکلات زیـادی درتسخیرافغانستان جنوبشرقی داشته باشد. اقدام فوری ضروربوده و پیردیکاس کـه بحیث نایب السلطنـه و وارث الکساندرعمل مـیکند جنرال دیگری بنام پیتون را فرمان مـیدهد کـه با 20 هزار نفربطرف شرق مارش کند. سبب شده است روند تخریب منابع طبیعی بویژه جنگل ومرتع دراستان سیر قهقهرائی پیدا کند .

در واقع، هر فردی با هر سلیقه ای اگر به بازدید از پارک جنگلی النگدره برود، به هیچ عنوان خسته نمی شود و می تواند تفریح و سرگرمی ای را برای خود در این پارک پیدا کند. همچنین میتوانید به دریاچه توشن که فاصله زیادی از جنگل النگدره ندارد، بروید. الکساندر کـه درخزان 330 ق م از کندهاربطرف شمالشرق بـه وادی کابل مارش مـیکند، جنرال رابرتس بامتداد همـین مسیر درون تابستان 1880 از کابل به منظور نجات کندهارمـیشتابد.

آرین مـیگوید درهند نیز، سواران ارتش الکساندر توسط سوارکاران بکتریـا، سغدیـا، اراکوزیـا، درنگیـانا، ارییـا و پارتیـا تقویـه مـیشدند. بسیـاربعد تردرهند نیز، سوارکاران اراکوزیـا و پاروپانیسادای ارتش الکساندررا تقویـه د. بآنـهم او نمـیتواند اوکسیـارتیس والی پاروپانیسادای (وادی کابل) پدر رکسانـه و پدرکلان الکساندر نوزاد را تعویض نماید. دایودوروس یکی از زندگینامـه نگاران الکساندر مـیگوید به منظور الکساندر فقط چند روز دربرگرفت که تا کنترول خویش را درآنجا مستقرسازد. پزشکان معتقدند که دود ناشی از سوزاندن عود می تواند عامل حمله آسمی و بیماری های تنفسی باشد. قارچ ها در خاک و آب به سر می برند و در مناطق جنگلی و بارانی رشد می کنند ، مانند قارچ های چتری خوراکی و سمی که بقایای گیاهی و جانوری را تجزیه می کنند.

جنگل ابر از درختان هیرکانی، گونه های نایاب گیاهی و جانوری و گل ها و گیاهانی متنوع برخوردار است. صلح و آرامش بمفاد همـه بوده و هایپارش تحت کنترول بسیـار دور از شاه هخا و نمایندگان آنـها قرارداشت. همانند سایرحصص افغانستان فعلی، شکست والی هخا بمعنی پایـان حاکمـیت پارسیـان مـیباشد. همچنان سواره ها بودند کـه ساتیبارزانس والی ارییـا را (پس از تسلیمـی اولی) بهنگام شورش بمقابل الکساندرهمراهی مـید. درون خود بکترا نیز مقاومت قابل توجهی بمقابل الکساندرصورت نمـیگیرد. سیلیوبا اپامـه سپیتامـینیس ازدواج مـیکند،یکه مدت زیـادی بمقابل الکساندردرشمال مـیجنگد.

دیدگاهتان را بنویسید